Covid-19-ի ընթացքը և տևողությունը. Լամարա Մանուկյան

Քանի որ COVID-19- ը նոր հիվանդություն է, հիվանդության կլինիկական ընթացքի մեծ մասը մնում է անորոշ, մասնավորապես, եթե առկա են, հնարավոր երկարաժամկետ առողջական հետևանքները:  Հիմնվելով մի ուսումնասիրության վրա, որում ավելի քան 4 միլիոն մարդ ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Շվեդիայում նկարագրել են իրենց ախտանիշները ախտորոշումից հետո, ենթասուր COVID-19- ը սահմանվում է, երբ ախտանիշները, ախտոևոշումը հաստատվելուց հետ, տևում են ավելի քան երեք շաբաթ, իսկ քրոնիկ COVID-19- ը ` երբ ախտանիշները շարունակվում են  ավելի քան 12 շաբաթ: Այնուամենայնիվ, ենթասուր COVID-19 սինդրոմը նկատվում է ոչ միայն ծանր ընթացք ունեցող և հոսպիտալացվող  հիվանդների մոտ, այլ նաև ովքեր բուժվել են ամբուլատոր պայմաններում, 274 հարցվածների 35% -ը հայտնել է, որ բուճումից 2 շաբաթ կամ ավելի հետո իրենց լիարժեք առողջ չեն զգացել և չեն կարողացել վերադառնալ իրենց բնականոն կյանքին: 

Վերջիններիս շրջանում 18-34 տարեկան անձանց 26% -ը (n = 85), 35-49 տարեկան անձանց 32% (n = 96) և 50 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի անձանց 47% (n = 89): Այսինքն 50 տարեկանից բարձր մարդկանց համարյա կեսի  մոտ COVID-19 ենթասուր ձգձգվող կամ քրոնիկ ընթացք ունի, և 14 օր բուժումը չի ենթադրում լիարժեք լավացում և առողջության վերականգնում ամեն երկրորդ հիվանդի մոտ։

  Սուր COVID-19- ից հետո ամենատարածված ախտանիշներն են հոգնածությունն ու հևոցը:  Այլ ախտանիշներն են հոդերի և կրծքավանդակի ցավը:  Բացի այդ, եղել է օրգանների դիսֆունկցիա, մասնավորապես `սիրտի, թոքերի և ուղեղի: Պաթոգենեզի տեսանկյունից այս բարդությունները կարող են լինել վիրուսի հյուսվածքի մեջ անմիջական ներխուժման, խորը բորբոքման և ցիտոկինի փոթորկի, իմունային համակարգի հետ կապված վնասի, COVID-19- ի ծանր ձևերով նկարագրված հիպերկոագուլյացիոն վիճակի կամ այդ գործոնների համադրության արդյունք:

Ամփոփելով, նշեմ, որ COVID-19 կարող է ունենալ  սուր /14օր/, ենթասուր ձգձգվող /21օր և ավել/ և քրոնիկ /12 շաբաթ/ ընթացքով։ Եվ ավելի գրագետ և կազմակերպված բուժվելու դեպքում կարծում եմ կխուսափենք ձգձգվող ընթացքից և առանց հետևանքի կապաքինվեք։

Եղեք առողջ։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ